Jan Daniluk

Jan Daniluk

Z pasją o historii i o współczesności

Kiedy pod koniec stycznia bieżącego roku media obiegła wiadomość, że część środowisk kombatanckich wystąpiła z inicjatywą przemianowania Młodego Miasta  na Solidarność, w pierwszej chwili uznałem to za jakiś żart, najzwyklejszą pomyłkę. Po kilku dniach sprawa ucichła - wobec słusznych kontrargumentów, które podnieśli znawcy historii Gdańska, wydawało się to logicznym zakończeniem całego wątku. Dziś znów jednak pomysł powrócił, tym razem dzięki głosowi radnych miejskich z ramienia "Prawa i Sprawiedliwości".

Kim jest ów tytułowy „Wypędzony” spośród „Wypędzonych”..? To prof. Manfred Kittel, były już dyrektor niemieckiej Fundacji „Ucieczka, Wypędzenie, Pojednanie”. W dniu wczorajszym (tj. 15 grudnia) został odwołany. Rzecz jasna, tytułu niniejszego wpisu nie można traktować dosłownie, chociaż poruszony tu temat do ważnych bez wątpienia należy. Z depeszy PAP z wczorajszego wieczora (swoją drogą, to jestem mile zaskoczony, że temat ten zauważyły polskie media) dowiadujemy się, że prof. Kittel sam poprosił o przejście na inne stanowisko. Rada naukowa fundacji przychyliła się do jego prośby.

wt, 04 listopada 2014

Fantastyczne wizje

Dziś o północy zakończył się plebiscyt trójmiejskiej Gazety Wyborczej, w ramach którego mieszkańcy mogli wskazać priorytetowe ich zdaniem cele magistratów w Trójmieście. Redaktorzy sporządzili listę kilkunastu, potencjalnych inwestycji czy działań władz oraz miejskich jednostek budżetowych. Ku zapewne nie tylko mojemu zdumieniu na tej liście znalazła się m. in. kolejka linowa na Górę Gradową. Tym samym przypomniany został jeden z bardziej zaskakujących pomysłów na rozdysponowanie samorządowych (w domyśle: też i unijnych) funduszy.

śr, 10 września 2014

Gdańsk w pigułce

Dziś (tj. 10 września) IPN rozpoczął na Cmentarzu Garnizonowym w Gdańsku prace poszukiwawcze, których celem jest odnalezienie szczątków Danuty „Inki” Siedzikówny, Feliksa „Zagończyka” Selmanowicza i innych ofiar reżimu komunistycznego, które zostały zabite i pogrzebane w bezimiennych mogiłach prawdopodobnie na tej nekropolii w latach 1945-1956. Abstrahując od tego, czy poszukiwania zakończą się sukcesem czy też nie, to dziś Cmentarz Garnizonowy ponownie przypomniał sobie jako o miejscu, w którym – niczym w tytułowej pigułce – zawarte zostały w postaci nagrobków ślady skomplikowanej historii Gdańska minionych dwóch stuleci.

pon, 01 września 2014

Janek Ożdżyński padł

Wydawać by się mogło, że 75 lat po wybuchu II wojny światowej, w miejscu tak wyjątkowym, jak Gdańsk, wiemy już wszystko o pierwszych godzinach tego konfliktu, którego za symbolicznym początek uznaje się ostrzał polskiej Wojskowej Składnicy Tranzytowej na Westerplatte przez artylerię okrętu szkoleniowego „Schleswig-Holstein”. Jednak jest inaczej – pytań, paradoksalnie, jest coraz więcej.

nd, 24 sierpnia 2014

„Wolne” Miasto Gdańsk..?

Wolne Miasto Gdańsk okresu międzywojennego fascynuje do dziś i ściąga na siebie uwagę wielu osób, nie tylko historyków. Mnóstwo dowodów tego znaleźć można nie tylko na forach internetowych, w gazetach, księgarniach czy bibliotekach, ale także … w przestrzeni miejskiej. I w środowisku kibiców piłkarskich. Z tym, że tu pojawia się pewien problem…

pon, 18 sierpnia 2014

Neptun z Biskupiej

Zwroty typu „magiczne miejsce pełne uroku” czy „niepowtarzalny klimat starego (czytaj: najczęściej przedwojennego) miasta” dziś się już w większości zdezawuowały. Można je odnaleźć w większości ofert deweloperów, jeśli ich inwestycje powstają choćby i na skraju historycznej części danego miasta, w opisach wielu hoteli i pensjonatów, w tekstach tworzonych przez samorządy na ich własne potrzeby. Dotyczy to także w dużym stopniu Gdańska. Ale, jak to zwykle bywa, są od tej reguły i chlubne wyjątki. Biskupia Górka to miejsce, wobec którego wymienione określenia nadal są aktualne.

wt, 12 sierpnia 2014

Diabeł tkwi w szczegółach

Sierpień i wrzesień to dwa miesiące, które obfitują w rocznice ważnych wydarzeń z najnowszej historii Polski (1939-1989). Wbrew pozorom nie jest to jednak wpis o nich samych, ani o tegorocznych obchodach, które - zważywszy na kilka okrągłych liczb - są i będą zapewne okazalsze, niż w poprzednich latach. O tym, co umyka podczas takich właśnie świąt i rocznic, co zamienia niejednokrotnie wartościową w teorii chwilę refleksji w 'event' lub też w powtarzalną, do bólu nudną 'akademię' - napiszę niebawem. Teraz chciałbym Państwa zatrzymać przy jednej z uliczek Gdańska. Uliczce, która nawiązuje do jednej z rocznic, którą niebawem będziemy obchodzić. Uliczce, której nazwa miała zapewne być rodzajem hołdu dla grupy bohaterów z jednej, a przypomnieniem o tragicznej historii Polaków w Gdańsku w 1939 r. z drugiej strony. Dziś jednak jest raczej dowodem niefrasobliwości autorów jej nazwy, a także zaniedbania władz miejskich minionych, co najmniej kilku, kadencji.

śr, 25 czerwca 2014

Gdańskie rewitalizacje

Na przełomie maja i czerwca miała miejsca kolejna edycja festiwalu Streetwaves. Po jego zakończeniu przez media przewinęła się dyskusja dotycząca rewitalizacji gdańskich dzielnic, a dokładniej jednej z nich - Dolnego Wrzeszcza. Pretekstem do tego był incydent, jaki miał miejsce podczas jednej z imprez, właśnie na "rewitalizowanej" ulicy Wajdeloty. Tymczasem pod pewnym względem zbliżający się wielkimi krokami XVII Międzynarodowy Festiwal Teatrów Plenerowych i Ulicznych FETA! daje pretekst, by raz jeszcze powrócić do tematu rewitalizacji dzielnic naszego miasta.

sb, 26 kwietnia 2014

Koniec "Indiańskiej Wioski"

"Indiańska Wioska". Utrwalona głównie dzięki literaturze Güntera Grassa nazwa niewielkiego osiedla parterowych, charakterystycznych budynków w centrum największej z dzielnic Gdańska, we Wrzeszczu. Enklawa, która oparła się kilka dziesięcioleci licznym zawirowaniom dziejowym i planom, dosłownie za chwilę zniknie z powierzchni. Na jej miejscu ma powstać nowa droga i biurowiec. Cena postępu, ktoś powie. Dla mnie osobiście jednak przede wszystkim koniec urokliwego miejsca, które jest ostatnim w istocie świadkiem ważnego rozdziału historii nie tylko dzielnicy, ale i całego miasta.


Strona 1 of 2